Mart ayında dış ticaret açığı neden 11,2 milyar dolar oldu, ihracat ve ithalatta neler değişti soruları, küresel talep daralması, enerji ve ara malı ithalatındaki artış ile kur hareketlerinin birleşik etkisi nedeniyle ekonomi gündeminin odağına yerleşti.
Mart Ayında Dış Ticaret Açığı 11,2 Milyar Doları Nasıl Gördü? İhracat Neden Gerilerken İthalat Yükseldi?
Mart ayında dış ticaret açığının 11,2 milyar dolara yükselmesi, Türkiye ekonomisinin dış ticaret dengesine ilişkin merakı artırdı. TÜİK tarafından açıklanan son verilere göre, ihracatın gerilediği, ithalatın ise yükseldiği bu dönemde, dış ticaret açığındaki sert artış dikkat çekti. İhracat ve ithalatta neler değişti sorusu, hem iş dünyasının hem de ekonomi takipçilerinin gündemine yerleşti.
Mart 2026’da İhracat Azaldı, İthalat Arttı: Açık 11,2 Milyar Dolar
Türkiye İstatistik Kurumu ile Ticaret Bakanlığının iş birliğiyle hazırlanan geçici dış ticaret istatistiklerine göre, genel ticaret sistemi kapsamında 2026 yılı Mart ayında dış ticaret dengesi belirgin biçimde bozuldu. Bir önceki yılın aynı ayına kıyasla ihracat yüzde 6,4 azalarak 21 milyar 899 milyon dolara gerilerken, ithalat yüzde 8,2 artarak 33 milyar 120 milyon dolara yükseldi. Böylece Mart ayında dış ticaret açığı, geçen yılın aynı dönemindeki 7 milyar 195 milyon dolarlık seviyeden 11 milyar 221 milyon dolara çıktı ve yaklaşık yüzde 56 oranında arttı.
İhracatın ithalatı karşılama oranı da bu dönemde zayıfladı. 2025 Mart ayında yüzde 76,5 olan oran, 2026 Mart ayında yüzde 66,1 seviyesine geriledi. Böylece mart ayında dış ticaret açığı neden 11,2 milyar dolar oldu sorusunun yanıtı, ihracattaki gerileme ile ithalattaki artışın aynı anda gerçekleşmesinde somutlaştı.
Ocak Mart Döneminde Dış Ticaret Açığı Yüzde 27,5 Arttı
Yalnızca Mart ayı değil, 2026 yılı Ocak Mart dönemi geneli de dış ticaret açığındaki yükseliş eğilimini ortaya koydu. Genel ticaret sistemine göre, söz konusu üç aylık dönemde ihracat yüzde 3,2 azalarak 63 milyar 227 milyon dolar olurken, ithalat yüzde 4,7 artarak 91 milyar 895 milyon dolara ulaştı. Böylece geçen yılın aynı döneminde 22 milyar 486 milyon dolar olan dış ticaret açığı, 2026 Ocak Mart döneminde 28 milyar 667 milyon dolara yükseldi.
İhracatın ithalatı karşılama oranı da bu dönemde geriledi. 2025 Ocak Mart döneminde yüzde 74,4 olan oran, 2026 yılının aynı döneminde yüzde 68,8 seviyesine indi. Dış ticaret açığındaki bu artış, Mart ayında dış ticaret açığı neden 11,2 milyar dolar oldu sorusunu yılın ilk çeyreği geneline yayılan bir eğilimle ilişkilendirdi.
Enerji ve Altın Hariç Dış Ticaret Dengesi: Açık 5,4 Milyar Dolar
Enerji ürünleri ve parasal olmayan altın hariç tutulduğunda da tablo dış ticaret açığının genişlediğine işaret etti. 2026 yılı Mart ayında enerji ve altın hariç ihracat yüzde 5,5 azalarak 20 milyar 304 milyon dolara geriledi. Aynı dönemde enerji ve altın hariç ithalat yüzde 11,2 artarak 25 milyar 738 milyon dolara yükseldi.
Böylece enerji ve parasal olmayan altın hariç dış ticaret açığı Mart ayında 5 milyar 435 milyon dolar olarak gerçekleşti. Toplam dış ticaret hacmi bu kapsamda yüzde 3,2 artışla 46 milyar 42 milyon dolara ulaştı. Söz konusu ayda enerji ve altın hariç ihracatın ithalatı karşılama oranı ise yüzde 78,9 seviyesinde kaydedildi. Bu veriler, dış ticaret açığı neden 11,2 milyar dolar oldu sorusunun yalnızca enerji ve altınla sınırlı olmadığını, diğer kalemlerde de ithalatın öne çıktığını gösteren bir çerçeve sundu.
İmalat Sanayinin İhracattaki Ağırlığı Mart’ta Yüzde 93,7
Ekonomik faaliyetlere göre dağılım incelendiğinde, imalat sanayi ihracatın omurgasını oluşturmaya devam etti. 2026 yılı Mart ayında imalat sanayinin toplam ihracattaki payı yüzde 93,7 olarak açıklandı. Aynı ayda tarım, ormancılık ve balıkçılık sektörünün payı yüzde 3,7, madencilik ve taşocakçılığı sektörünün payı ise yüzde 1,9 oldu.
2026 Ocak Mart dönemine bakıldığında imalat sanayinin ihracattaki payı yüzde 93,4 seviyesinde gerçekleşti. Tarım, ormancılık ve balıkçılık sektörünün payı yüzde 4,2, madencilik ve taşocakçılığının payı ise yüzde 1,7 olarak kaydedildi. Bu tablo, ihracat neden geriledi ve ithalatta neler değişti sorularının arka planında, özellikle imalat sanayi performansının belirleyici olduğunu ortaya koydu.
İthalatta Ara Mallarının Payı Yüzde 70’e Ulaştı
Geniş ekonomik gruplar sınıflamasına göre ithalatın kompozisyonu da öne çıkan başlıklar arasında yer aldı. 2026 yılı Mart ayında ithalatta ara mallarının payı yüzde 70,0 olarak belirlendi. Aynı ayda sermaye mallarının payı yüzde 14,6, tüketim mallarının payı ise yüzde 14,9 oldu.
2026 yılı Ocak Mart döneminde ise ithalatın yapısı benzer şekilde devam etti. Ara mallarının toplam ithalattaki payı yüzde 71,4, sermaye mallarının payı yüzde 14,1, tüketim mallarının payı ise yüzde 14,0 seviyesinde gerçekleşti. Böylece ithalatta neler değişti sorusunun yanıtında, özellikle ara malı ithalatının yüksek payı öne çıktı.
Almanya İhracatta İlk Sırada, İlk Beş Ülkenin Payı Yüzde 31,2
Ülkelere göre dağılımda Almanya Mart ayında en fazla ihracat yapılan ülke oldu. 2026 Mart ayında Almanya’ya yapılan ihracat 1 milyar 820 milyon dolar olarak kaydedildi. Bu ülkeyi 1 milyar 419 milyon dolar ile Birleşik Krallık, 1 milyar 378 milyon dolar ile ABD, 1 milyar 217 milyon dolar ile İtalya ve 996 milyon dolar ile Fransa izledi. İlk beş ülkeye yapılan ihracat, toplam ihracatın yüzde 31,2’sini oluşturdu.
2026 yılı Ocak Mart döneminde de ihracatta ilk sırayı yine Almanya aldı. Bu dönemde Almanya’ya yapılan ihracat 5 milyar 452 milyon dolar olurken, ardından 3 milyar 944 milyon dolar ile Birleşik Krallık, 3 milyar 830 milyon dolar ile ABD, 3 milyar 374 milyon dolar ile İtalya ve 2 milyar 706 milyon dolar ile Fransa geldi. İlk beş ülkenin toplam ihracat içindeki payı, bu dönemde yüzde 30,5 olarak gerçekleşti. Böylece ihracat neden geriledi sorusu tartışılırken, ana pazarların payını koruduğu ancak toplam hacmin azaldığı görüldü.
İthalatta Çin Zirvede: İlk Beş Ülkenin Payı Yüzde 42,1
İthalat tarafında ise Çin ilk sırada yer aldı. 2026 yılı Mart ayında Çin’den yapılan ithalat 4 milyar 759 milyon dolar seviyesine ulaştı. Çin’i 3 milyar 511 milyon dolar ile Rusya Federasyonu, 2 milyar 538 milyon dolar ile Almanya, 1 milyar 620 milyon dolar ile İsviçre ve 1 milyar 516 milyon dolar ile ABD izledi. Bu beş ülkeden yapılan ithalat, toplam ithalatın yüzde 42,1’ini oluşturdu.
2026 Ocak Mart döneminde de ithalatın lideri yine Çin oldu. Bu dönemde Çin’den yapılan ithalat 13 milyar 167 milyon dolar olarak kaydedilirken, 9 milyar 87 milyon dolar ile Rusya Federasyonu, 6 milyar 619 milyon dolar ile Almanya, 4 milyar 680 milyon dolar ile ABD ve 4 milyar 579 milyon dolar ile İsviçre sıralamayı takip etti. İlk beş ülkeden yapılan ithalatın toplam ithalat içindeki payı yüzde 41,5 oldu. Bu tablo, ithalatta neler değişti sorusuna, özellikle Çin ve Rusya kaynaklı ithalatın yüksek seviyesini işaret eden bir yanıt sundu.
Mevsim ve Takvim Etkisinden Arındırılmış Verilerde de İhracat Geriledi
Mevsim ve takvim etkilerinden arındırılmış seriler de dış ticaret açığının 11,2 milyar dolara yükseldiği dönemde eğilimin yönünü ortaya koydu. 2026 yılı Mart ayında, mevsim ve takvim etkilerinden arındırılmış verilere göre bir önceki aya kıyasla ihracat yüzde 2,0 azaldı. Aynı dönemde ithalat yüzde 2,3 arttı.
Takvim etkilerinden arındırılmış seriye göre ise 2026 Mart ayında, bir önceki yılın aynı ayına kıyasla ihracat yüzde 6,8 azaldı, ithalat yüzde 6,6 arttı. Bu göstergeler, ihracat neden gerilerken ithalat yükseldi sorusunu destekleyen bir eğilim sundu ve dış ticaret açığı neden 11,2 milyar dolar oldu sorusunun istatistiksel arka planını güçlendirdi.
Yüksek Teknolojili Ürünlerin Payı: İhracatta Yüzde 3,5, İthalatta Yüzde 12,1
Teknoloji yoğunluğuna göre dış ticaret verileri, imalat sanayi ürünlerinin yapısını detaylandırdı. ISIC Rev.4 sınıflamasına göre 2026 yılı Mart ayında imalat sanayi ürünlerinin toplam ihracattaki payı yüzde 93,7 olarak ölçüldü. Aynı ayda yüksek teknolojili ürünlerin imalat sanayi ihracatı içindeki payı yüzde 3,5 seviyesinde kaydedildi.
2026 Ocak Mart döneminde ise imalat sanayi ürünlerinin toplam ihracattaki payı yüzde 93,4 oldu. Bu dönemde yüksek teknolojili ürünlerin imalat sanayi ihracatı içindeki payı yüzde 3,4 olarak açıklandı. İthalat tarafında ise 2026 Mart ayında imalat sanayi ürünlerinin toplam ithalattaki payı yüzde 80,2 olurken, yüksek teknolojili ürünlerin imalat sanayi ithalatı içindeki payı yüzde 12,1 olarak gerçekleşti.
2026 Ocak Mart döneminde de imalat sanayi ürünlerinin toplam ithalattaki payı yüzde 79,8, yüksek teknolojili ürünlerin imalat sanayi ithalatı içindeki payı ise yüzde 12,1 seviyesinde kaldı. Böylece, ihracatta yüksek teknolojili ürünlerin görece sınırlı payına karşılık, ithalatta bu ürünlerin daha yüksek bir orana sahip olduğu görüldü.
Özel Ticaret Sistemine Göre Mart’ta Açık 10,8 Milyar Dolar
Özel ticaret sistemi esas alındığında da dış ticaret açığındaki artış dikkat çekti. 2026 yılı Mart ayında özel ticaret sistemine göre ihracat yüzde 6,1 azalarak 20 milyar 33 milyon dolara geriledi. Aynı ayda ithalat yüzde 5,6 artarak 30 milyar 832 milyon dolara yükseldi.
Bu çerçevede Mart ayında dış ticaret açığı, özel ticaret sistemine göre yüzde 37,6 artışla 7 milyar 850 milyon dolardan 10 milyar 799 milyon dolara ulaştı. İhracatın ithalatı karşılama oranı ise 2025 Mart ayında yüzde 73,1 iken, 2026 Mart ayında yüzde 65,0 seviyesine geriledi. Böylece farklı hesaplama sistemlerinde de dış ticaret açığı neden 11,2 milyar dolar oldu sorusunu destekleyen paralel bir bozulma görüldü.
Özel Ticaret Sisteminde Ocak Mart Dönemi: Açık Yaklaşık 29 Milyar Dolar
Özel ticaret sistemine göre 2026 yılı Ocak Mart döneminde ihracat yüzde 2,4 azalarak 57 milyar 992 milyon dolar oldu. Aynı dönemde ithalat yüzde 5,0 artarak 86 milyar 957 milyon dolara çıktı. Böylece bu sistem altında dış ticaret açığı, geçen yılın aynı dönemindeki 23 milyar 412 milyon dolarlık düzeyden 28 milyar 965 milyon dolara yükseldi.
İhracatın ithalatı karşılama oranı ise 2025 Ocak Mart döneminde yüzde 71,7 iken, 2026 yılının aynı döneminde yüzde 66,7 seviyesine geriledi. Tüm bu veriler, Mart ayında dış ticaret açığı neden 11,2 milyar dolar oldu, ihracat ve ithalatta neler değişti sorularının yanıtını, ihracattaki düşüşe karşılık ithalattaki artışın belirginleştiği bir tabloyla ortaya koydu.
